Türk bilim adamlarından Kırım Kongo’ya umar olabilecek araştırma

Yazları görülen ve kene ısırmasıyla ortaya çıkan Kırım Kongo Kanamalı Ateşi’nin (KKKA) erken teşhisi ve tedavisine yönelik Türk bilim adamları mühim bir çalışmaya imza atıyor. Koç Üniversitesi İş Bankası Enfeksiyon Hastalıkları Araştırma Merkezi (KUISCID) direktörü Prof. Dr. Önder Ergönül ile KUISCID araştırmacıları, Kovid’den elde ettikleri tecrübeyle, KKKA’nın erken teşhisi için yerli PCR testi geliştirerek, vatanımızda yaygın olarak kullanılmasını hedefliyor. Kovid’den 5 kat daha ölümcül olduğu belirtilen hastalığın tedavisinde alternatif ilaçlar bulmayı amaçladıklarını özetleyen Prof. Dr. Ergönül, Kovid için kullanılan molnupiravir benzer biçimde bazı ilaçların, KKKA’daki etkinliğini de araştırdıklarını, tedavide daha fazlaca seçenek elde edilebileceğini deklare etti.

Virüs taşıyan kenelerin insana tutunması sonucu bulaşan Kırım Kongo Kanamalı Ateşi (KKKA), karaciğeri hedef alarak ateş, halsizlik, iştahsızlık, kas ve baş ağrısı, bulantı, kusma, ishal ve ağır vakalarda ise kanama benzer biçimde bulgularla seyrederek ölüme niçin olabiliyor. Geçen hafta Erzurum’un Şenkaya ilçesinde arkeolojik emek harcama yaparken kene ısırması sonucu yaşamını kaybeden 52 yaşındaki Kazıbilimci Murat Kurt’un ölmesiyle yeniden gündeme gelen KKKA, en fazlaca Doğu Avrupa ile Türkiye’de görülüyor. Vatanımızda ilk kez 2002 senesinde tespit edilen hastalıkla ilgili, 20 senedir emek harcamalar yürüten ve bu alanda dünyadaki söz sahibi bilim adamları içinde yer edinen Koç Üniversitesi İş Bankası Enfeksiyon Hastalıkları Araştırma Merkezi (KUISCID) Direktörü Prof. Dr. Önder Ergönül, KKKA’nın, Türkiye için hala mühim bir başlık olduğuna işaret ederek KUISCID araştırmacılarıyla beraber hastalığın erken teşhisi için yaygın olarak kullanılabilecek PCR testi geliştirmeye başladıklarını, tedavide etkin ilaçların tespit edilebilmesi için de büyük bir emek harcama yürüttüklerini söylemiş oldu. KKKA araştırmaları, hastalığın en fazlaca görüldüğü bölgelerden Çorum’daki Hitit Üniversitesi Enfeksiyon Hastalıkları bölümüyle de ortaklaşa iş içinde yürütülüyor.

KOVİD’DEN 5 KAT DAHA ÖLÜMCÜL

Erken teşhisle semptomların görüldüğü ilk 3 gün içinde bazı antiviral ilaçlarla ölümlerin önlenebildiğine dikkat çeken Prof. Dr. Ergönül, bundan dolayı tıpkı Kovid’de olduğu benzer biçimde KKKA’da da PCR testlerinin yaygın olarak her merkezde kullanılabilir hale getirilmesinin dirimsel ehemmiyet taşıdığına dikkat çekti. Prof. Dr. Ergönül, dünyada en sık görülen ülkelerin başlangıcında geldiğimiz için hastalığın İlk olarak ‘Tokat hastalığı’ olarak anıldığını söyleyerek “KKKA’nın vatanımızda en sık görüldüğü bölgeler Orta ve İç Anadolu’nun doğu kesimleri ile Karadeniz’in cenup kesimleri. İlk yaz döneminde, haziran benzer biçimde vakalar yoğunlaşır, temmuz ağustos benzer biçimde azaldığını görürüz fakat eylül benzer biçimde hasat döneminde yeniden artar. Şundan dolayı bu aylar, tarımda çalışan insanların keneye maruz kalmış olduğu zamanlardır. Son olarak üzücü bir halde bir kazıbilimci, Erzurum civarlarında çalışırken hasta oldu ve kaybedildi. Kovid-19 ile karşılaştırdığımız vakit, KKKA’da ölüm oranı fazlaca daha yüksek. Kovid-19’da en fazla yüzde 1-2 benzer biçimde ölüm oranı. Fakat Kırım Kongo’ya yakalanan tüm hastalarda baktığımızda ölüm oranı yüzde 5, neredeyse 4-5 kat daha yüksek. Semptomları başlayıp hastaneye yatmış olanlarda ise ölüm oranı yüzde 10-15’leri buluyor” dedi.

“YERLİ ÜRETİM PCR İLE YAYGIN OLARAK HER YERDE TEST YAPILABİLİR”

KKKA’nın da tıpkı Kovid benzer biçimde virüs kaynaklı bir hastalık olduğuna da dikkat çeken Prof. Dr. Ergönül, şu detayları verdi: “Kovid-19 akciğeri tutuyor, Kırım Kongo ise karaciğeri tutuyor. Bu yüzden Kovid-19’da öğrendiklerimizi KKKA araştırmalarımız için de kullanacağız. Mesela tedavide ve tanı testlerinde Kovid’den öğrendiğimiz değişen teknolojinin Kırım Kongo’ya uygulanması çerçevesinde emek harcamalar yürütüyoruz. Kovid tanısında PCR testleri fazlaca yaygınlaştı, malum bir yöntemdi aslına bakarsan fakat bunu, KKKA için artık her yere girmesi ihtiyaç duyulan bir kontrol olarak düşünüyoruz. Klasik bir kontrol olmasına karşın rahat ulaşılabilir, fiyat olarak da dolar-euro baskısından kurtulmuş, en azından bir kısmını yerli imkanlarımızla üretebileceğiniz bir kontrol olması fazlaca mühim. Şundan dolayı bu tanılar halen belli merkezlerde yapılabiliyor Türkiye’de. Daha minik ölçekli hastanelere tanı testini de taşıma şansımız var bu şekilde. Şundan dolayı Kırım Kongo’da erken müdahale fazlaca mühim.”

“TEDAVİDE ALTERNATİF İLAÇLAR BULMAYI AMAÇLIYORUZ”

Prof. Dr. Ergönül, KKKA tedavisinde tıpkı Kovid’de olduğu benzer biçimde emareler çıkar çıkmaz ilk 3 gün içinde verilirse etkili olduğu çalışmalarla gösterilen bir ilaç (ribavirin) bulunduğunu kaydederek şunları söylemiş oldu:

“Semptomlar başladıktan sonrasında ilk 3 gün içinde verilmesi durumunda yada maruziyet sonrası koruma amaçlı mesela bir sıhhat çalışanına iğne batması benzer biçimde durumlarda verildiğinde, etkili bulunduğunu biliyoruz. Daha geç safhada hakikaten yararlı olmuyor. Kovid de Kırım Kongo da RNA virüsü, fazlaca benzerlikleri var. Bu açıdan da şu an Kovid tedavisinde kullandığımız molnupiravir, remdesivir, nirmatrelmir (paxlovid), ritonavir benzer biçimde ilaçların, KKKA tedavisinde kullanılan ribavirin’e bakılırsa üstünlüğü var mı yok mu bunlara bakacağımız bir emek harcama da başlattık. Koç Üniversitesi İş Bankası Enfeksiyon Hastalıkları Araştırmalar Merkezi’nde Kırım Kongo tedavisinde yararlı olabilecek olası öteki antiviralleri gözden geçirerek, laboratuvarda ürettiğimiz virüsün üstünde deneyeceğiz. Laboratuvar testlerinde hızlıca bir taramayla başlayacağız buna. Hemen sonra bunlar açısından umut veren ve anlamlı fark gösteren ilaçları da bu kez hem hayvan deneyleriyle, hem de pozitif sonuçlar alırsak insanlarda kullanımına yönelik klinik emek harcamalar planlayacağız.”

– Karabulut

PCR Testi Araştırma Kırım Sıhhat Güncel Haberler

Related Posts

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.