Tüm Yazılar

HCT (hematokrit) düşüklüğü nedir, niçin olur?

HCT (hematokrit) düşüklüğü nedir, neden olur?

Alyuvar, kırmızı kan hücresi yada eritrosit olarak ifade edilebilir ve vücudumuzdaki en yaygın kan hücresi türüdür. Hücrelerin metabolizmaları gereğince oksijeni kullanmaları sonucunda meydana gelen karbondioksiti hücrelerden de alarak akciğerlere doğru taşır ve bunun atılmasını sağlar.

 
Hematokrit, bir kişinin kanındaki kırmızı kan hücrelerinin yüzdesidir. Düşük kırmızı kan hücresi seviyeleri, anemi benzer biçimde durumların habercisi olabilir. Yüksek kırmızı kan hücresi seviyeleri, bir kişinin kan pıhtısı geliştirme şansını artırabilen polisitemi sinyali verebilir.

Bir şahıs bitkin hissediyorsa, sebepsiz yere baş dönmesi yada nefes darlığı yaşıyorsa, hekim kandaki alyuvar seviyelerine (HCT yüzdesi) bakarak ihtimaller içinde sebepleri denetim edebilir.

HEMATOKRİT (HCT) SEVİYESİ NEDİR? 

Hematokrit ( HCT) seviyeleri, kişinin kanındaki kırmızı kan hücrelerinin miktarıdır. Kırmızı kan hücreleri oksijeni vücutta taşır ve kana karakteristik kırmızı rengini verir. Bir kişinin 100 ml kanında 50 mililitre (ml) kırmızı kan hücresi var ise, hematokrit seviyesi %50’dir. 

HCT (HEMATOKRİT) DÜŞÜKLÜĞÜ 

HCT düşüklüğü durumunda, doğrusu kan dolaşımında kafi oranda kırmızı kan hücresi olmaması halinde kansızlık ya da anemi meydana gelir. Anemi ise, vücuda ve vücuttaki hücrelere yetersiz oranda oksijen taşınmasına neden olur. Çoğu zaman de hastalıklara bağlı olarak bazı kırmızı kan hücreleri kaybı ya da üretiminin mühim seviyede azalması sonucunda meydana gelir.

Kırmızı kan hücreleri doğrusu öteki adı ile eritrositler, kemik iliğinde üretilebilir. Kemik iliğinde bulunan kök hücrelerin bölünmesi yardımıyla meydana gelirler. Eritrositlerin üretimi için bazı madde ve hormonlar gereklidir.

Bunlara ise, B12 vitamini, eritropoietin, demir ve folik asit minerali örnek olarak da sayılabilir.

HCT (HEMATOKRİT) DÜŞÜKLÜĞÜ NEDEN OLUR?

HCT düşüklüğünün en sık görülen sebepleri şunlardır:

Demir, folat ya da B12 vitamini eksikliği,
Beslenme yetersizliği (tek yönlü, yetersiz ya da sağlıksız bir beslenme)
Kanserler (lenfoma, kolon kanseri benzer biçimde kronik demir kaybının olduğu ve lösemi benzer biçimde kemik iliği tutulumu icra eden kanser türleri)
Cerrahi operasyonlar
Travmalar ve kan kaybı
Otoimmun hastalıklar (Lupus, romatoid artrit vb.)
Böbrek yetmezliği (böbrek yetersizliği kırmızı kan hücrelerinin üretimini mühim seviyede yavaşlatarak HCT seviyelerini de düşürür.)
Dalak büyümesi (dalağın en ön görevlerinden birisi de hasar görmüş olan alyuvarları yok etmek olarak bilinir. Dalak daha çok büyümüş olduğu süre sıhhatli alyuvarları da yok eder ve bunun sonucunda HCT oranında mühim bir düşüş yaşanır.)
Otoimmun hastalıklar (Lupus, romatoid artrit vb.)
Böbrek yetmezliği (böbrek yetersizliği kırmızı kan hücrelerinin üretimini mühim seviyede yavaşlatarak HCT seviyelerini de düşürür.)
Kan kaybı ve travmalar
Kemoterapi
Kemik iliği hastalıkları (orak hücreli anemi, talasemi vb.)
 

HCT KAÇ OLMALIDIR?

Hematokrit doğrusu kısa adı ile HCT, kırmızı kan hücrelerinin hacminin, kan dolaşımdaki kanın hacmine oranını gösterir. Kısacası, HCT testi, kanınızda bulunan eritrositlerin (alyuvarların, kırmızı kan hücrelerinin) oranını ölçer. Hem de tam kan sayım testinde bulunan bir parametredir.

100 ml’lik bir kanın içinde 35 ml alyuvar hücresi bulunuyorsa, HCT oranının ortalama olarak %35 olduğu anlamına geliyor. Yenidoğan bebekler için HCT kıymeti oldukça yüksek bir seviyedeyken, süre içinde düzgüsel düzeylere de indirgenir.

 
İdeal HCT kıymeti, hanımlarda ve erkeklerde değişik oranlardadır. Erkeklerde bayanlara bakılırsa oldukça daha yüksek ölçümlenir. Gebelik döneminde ise, dolaşıma katılan kan miktarı artarak, yoğunluğu giderek azaldığı için daha düşük bir HCT kıymeti de görülebilir. HCT, bir santrifüj de kullanılarak manuel bir halde belirlenebilir. Tüp santrifüjlendiği süre ise, kırmızı hücreler de borunun tabanına doğru sarılmış olur. Ondan sonra da kırmızı kan hücrelerinin toplam kan hacmine oranı da görsel bir halde ölçülebilir.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.

Başa dön tuşu