Tüm Yazılar

“Çocuklarda öksürüğü ilaçla kesmeyin” – Sıhhat Haberleri

“Çocuklarda öksürüğü ilaçla kesmeyin”

Dr. Öğr. Üyesi Öz, öksürüğün aslına bakarsak akciğerlerin bir müdafa mekanizması bulunduğunu belirterek “Kendisi bir hastalık değil, bir hastalık yada durumun habercisidir. O yüzden öksürük kesici ilaçları kullanarak öksürüğü kesmek değil, sebebini anlayıp ona yönelik tedavi vermek uygun olandır. Öksürük akciğer ve akciğer dışı nedenlerle oluşabilir. En sık sebeplerin başlangıcında kolay viral üst solunum yolu enfeksiyonları (nezle) gelir. Bu durumda muayenede akciğer sesleri normaldir. Ateş çoğu zaman yok yada hafiftir. Öksürüğe saydam burun akıntısı, burun tıkanıklığı ve hapşırık birlikte rol alır. Öksürüğe sebep virüsün oluşturduğu hastalık (irritasyon) ve/yada oluşan burun akıntılarının genizden aşağı inerek öksürüğü uyarmasıdır. Burnu açık tutmaya çalışmak, odayı nemlendirmek, 6 yaşından büyük çocuklarda geniz akıntısı azaltan ilaçları kullanmak, 1 yaş üstü bebeklerde bitkisel çay ve destekleri kullanmak öksürüğün rahatlamasına destek olabilir” diye konuştu. Sinüzit, bademcik iltihabı hatta orta kulak enfeksiyonu esnasında da öksürük oluşabildiğine değinen Dr. Öğr. Üyesi Öz, şöyleki devam etti: “Bu hastalıklar akciğer dışı öksürük sebepleri arasındadır. Akciğer sesleri bu hastalıklarda çoğu zaman normaldir.

Sinüzitte öksürük çoğu zaman sabah ilk kalkmada ve akşam yatağa girildiği zamanda olur. Geriye olan sinüs akıntılarının yer değiştirmesi bilhassa bu zamanlarda öksürük oluşturur. Öksürük şiddetli olduğunda bebek ve çocuklarda kusmada eşlik edebilir. Akciğerle ilgili sebeplerden bronşiolit bilhassa süt çocuklarında öksürüğün başlıca sebepleri arasındadır. Bu hastalıkta çoğu zaman virüslere bağlı olarak bronşiol denen küçük ve en uçtaki hava yollarında daralma ve bunun sonucunda nefes verirken duyulan ıslık sesine benzer ses işitilir. Bu ses hafifçe olduğunda dışarıdan anlaşılmaz. Hekim muayenesi esnasında duyulur. Daralma fazla olduğunda ise dışarıdan duyulacak şekildedir. Hastalığın şiddetine bağlı olarak hafifçe öksürükten, nefes darlığı oluşturacak yoğun, uykudan uyandıran öksürüğe kadar geniş bir yelpazede öksürük işitilebilir. Larenjit (krup) de çocukluk çağlarında öksürük sebepleri arasındadır. Bu hastalıkta ses telleri virüslerle tutulur ve tipik ‘köpek havlaması’ diye tabir ettiğimiz öksürük sesi duyulur. Kimi zaman hafifçe kimi zaman de nefes darlığı oluşturacak şekilde yoğun öksürük ve buna bağlı kusma oluşturabilir.”

Dr. Öğr. Üyesi Yeliz Öz, koronavirüsün de öksürük yapabildiğini belirterek, “Öksürük tipi, sıklığı ve şekli kişiden kişiye farklılık izah edebilir. Bronşit ve zatürre de bilhassa balgamlı öksürük icra eden sebeplerdendir. Bu hastalıklarda çoğu zaman yüksek ateş de birlikte rol alır. Enfeksiyonun şiddetine nazaran nefes güçlüğü, hızı nefes alma ve terleme de bulunabilir. Gündüz ve gece öksürük farkı çoğu zaman yoktur. Boğmacada tipik öksürüğünü duyduğumuzda akla gelen hastalıklar arasındadır. Boğmaca bebeklerde 2. aydan itibaren aşılanmaya başlanılan bir bakteriyel hastalıktır. 2-4-6-18. aylarda ve okul öncesi 4’üncü yaşta meydana getirilen karma aşıların içinde boğmaca aşısı bulunur. Bilhassa aşı dozlarının hemen hemen tamamlanmadığı minik bebek ve çocuklarda boğmacada öksürük icra eden sebeplerin içinde saptanabilir. Öncesinde yapmış olduğu hafifçe nezle bulgularının akabinde başlamış olan nöbet şeklinde öksürük krizleri art arda dakikalar süresince sürebilir, bebek/çocuk bu sırada yoğun öksürükten nefes alamadığından morarabilir, öksürük bitişinin akabinde derin nefes almaya çalışırken horoz sesine benzer bir ses duyulabilir” ifadelerini kullandı. Öksürük icra eden enfeksiyon dışı sebeplerin başlangıcında ise alerjinin geldiğine dikkati çeken Dr. Öğr. Üyesi Öz, “Çağımızda fazla ve gereksiz antibiyotik kullanımı, kimyasal hijyen malzemelerinin fazla kullanımı, aşırı temizlik ve titizlik sebebiyle çocuğun asla mikroba maruz kalmaması ve hava kirliliği benzer biçimde nedenlerle alerjik hastalıklar artmıştır.

Sevindirici olan bunların büyük bölümünün ergenliğe kadarki dönem içinde geçiyor yada hafifliyor oluşudur. Öksürüğün 2 haftadan uzun sürmesi, geçip bir süre sonrasında tekrardan tekrarlaması, ailede alerji öyküsü bulunması benzer biçimde durumlar bizlere alerjik öksürüğü düşündürür. Bu tip öksürükler bilhassa mevsim geçişlerinde, alerjen olunan madde ile temas sonrasında (ev tozu, polen, parfüm, kedi köpek tüyü, yün vb.) ortaya çıkar. Çoğu zaman kuru karakterde, kimi zaman saydam yapışkan özellikte balgam birlikte rol alan, geceleri çoğalan, gündüz ise hareket edip terledikçe artan öksürük şeklinde kendini gösterir. Uygun tedavilerle denetim altına alınır” değerlendirmesinde bulunmuş oldu. Dr. Öğr. Üyesi Yeliz Öz, şöyleki devam etti: “Akciğer dışı öksürük sebeplerinin içinde gene sık gördüğümüz başka bir durum da gastroözefageal reflü (mide reflüsü) hastalığıdır. Yenidoğan döneminden ergenliğe kadar tüm yaş gruplarında görülebilen bu durum kimi zaman gözden kaçabilir. Öksürük burada da alerjide olduğu benzer biçimde uzun sürelidir.

Bilhassa beslenme sonrasında oluşan öksürük, ağza besinlerin geri gelmesi, kimi zaman kusma, ağızda bilhassa sabahları fena koku, kimi zaman ise bunlar olmayıp yalnız uzamış ses kısıklığı şikayeti ile reflü tanısı alan hastalar bulunur. Yenidoğan ve bebeklik döneminde yiyecek borusu ve mide arasındaki bölümün fizyolojik yetersizliği; içilen sütün geğirme, alt değişiklik yapma için yere düz yatırma yada tutuş esnasında göbeğe meydana getirilen baskı ile kolayca ağza geri gelmesine neden olur. Bu durum öksürüğü de tetikler. Bebek/çocuk kimi zaman kusar, kimi zaman de kusmaz fakat yüzünü ekşitir ve yutkunma hareketi yapar. Bu fizyolojik reflü durumu çoğu zaman 9-12 ay arası kendiliğinden düzelir. Oldukca azca durumda ilaçla tedavisi yapılır. Yatış pozisyonunu reflü yatakları ile düzeltmek, azca ve sık beslemek ilaçsız yapılabilecek tedbirlerdir.

Reflü yatağında amaç bilhassa beslenme sonrası bebeğin 45 aşama kadar açı ile yüzüstü yatmasını sağlayarak reflüyü azaltmaktır. Bu yatış pozisyonu gece önerilmez. Gündüz saatlerinde ebeveyn kontrolünde iken önerilir. Daha büyük çocuklarda ise kızartmalar ve yağlı yiyeceklerle salça, domates yada ketçaplı yiyecekler, baharatlar, gazlı içecekler, çikolata benzer biçimde kakaolu besinler, kahve ve evlatların indirekt olarak maruz kalmış olduğu sigara dumanı reflüyü tetikler. Bu durumda ise bu gıdalardan uzaklaşmak ve gerektiğinde mideyi rahatlatan ilaçlar önerilir.” Akciğere yabancı cisim kaçmasının da öksürük sebebi bulunduğunu belirten Dr. Öğr. Üyesi Öz, “Bu durumda minik parçalı oyuncak, düğme pil yada kuru yemiş benzer biçimde sert ve minik cisimlerin ağza alınması sonrası ani gelişen öksürük, tıkanma, morarma şikayeti oluşur. Bu şekilde bir durumda -emin olunmasa dahi- acil olarak hastaneye başvurmak gerekir. Burada şunu hatırlatmak iyi olacaktır. 3 yaş altı küçüklere kuruyemişler tüm halinde verilmemeli ve minik parçaları olan oyuncaklarla oynamaması sağlanmalıdır. 1 aydan minik bebeklerde, 39 ve üstünde ateş ile beraber olması, solunum hızında artış, süratli nefes alma ya da güçlük, hırıltılı nefes alma, dudaklarda morarma, halsizlik, emme ve beslenme problemi oluşturan öksürükler de zaman kaybetmeden hastaneye başvurulmalı. Ek olarak 2 haftadan uzun devam eden öksürükler, gece uykudan uyandıran öksürükler ve kanlı balgamlı öksürükler de hastaneye başvurulması ihtiyaç duyulan durumları oluşturur” dedi.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.

Başa dön tuşu