Tüm Yazılar

“Beyin sisinin Alzheimer demansına dönme riski ile karşı karşıya olabiliriz”

"Beyin sisinin Alzheimer demansına dönme riski ile karşı karşıya olabiliriz"

21 Eylül Dünya Alzheimer Günü sebebiyle açıklamalarda bulunan Nöroloji Uzmanı Uzm. Dr. Oğuzhan Onultan, “Her ne kadar Covid-19 sebebiyle daha oldukca farketmeye başlasak da toplumun çoğunda ‘beyin sisi’ yakınmaları mevcut. Beyin sisinin Alzheimer demansına dönme riski ile karşı karşıya olabiliriz” dedi. Uzm. Dr. Onultan, “Alzheimer beyin dokusunda araştırma sonucunda hafıza, konuşma ve motor becerilerde bozukluklar olarak emareler gösterir. Bu hastalıkta davranış ve düşünme becerileri etkilenir ve hastalığın evreleri süresince giderek geriler. Demans, bellekte bozulmanın genel olarak isimlendirilmiş adıdır. Demans türleri içinde en sık görüleni Alzheimer demansıdır ve 7 aşamada ilerler” ifadelerini kullandı.

Uzm. Dr. Onultan, bu 7 aşamayı şu şekilde deklare etti: “Hemen hemen emare vermeyen ve sadece bazı hususi görüntüleme yöntemleriyle (PET- scan) saptanan dönemdir. Hastanın yakınları demansın başlangıç süreci bulunduğunu fark edemezler. Hafifçe bulguların başladığı bu zamanda hastalar kelime unutmaya ya da eşyalarını bulamamaya başlarlar. Sadece bu, günlük yaşamlarını ve kendilerine bakmalarını etkilemez. Etraftan fark edilen unutkanlıkların başladığı dönem. Bu zamanda hasta yakınlarının dikkatini çeken yeni okunan bir şeyin unutulması, aynı probleminin yine yine sorulması, plan ya da düzenleme yapamamaları ve yeni tanıştığı insanların adını hatırlayamamak şeklinde bulgular ortaya çıkmaya adım atar. Orta düzeyde unutkanlık döneminde kendileri hakkında bilgileri unutmaya, günleri karıştırmaya, ay ya da mevsimi karıştırmaya, yiyecek yapmada ya da sipariş vermede zorlanmaya başlarlar. Bu zamanda dolandırıcılara karşı korunmalı ve otomobil kullanmaları engellenmelidir. Orta ileri dönemde hasta nerede bulunduğunu ve zamanı karıştırmaya adım atar. Adresini, telefon numarasını ve okumuş olduğu okulları unutur. Hava şartlarına gore giyinemez. Sabahları giyeceği giysileri hazırlamak bu anlamda destek sunar. Ağır dönemde hasta yüzleri anımsar fakat adları unutmaya, kişileri karıştırmaya adım atar. Sanrı görmeye adım atar. Wc için yardım ihtiyacı doğar, söyleşi etmede zorlanmalar ortaya çıkar. İleri ağır dönemde, yeme-içme, oturup kalkma ve yürümede zorlanmalar adım atar. Bu zamanda acıkıp susadıklarını söyleyemezler.”

Alzheimer hastalığının tedavisi mevzusunda bilgiler veren Uzm. Dr. Onultan, “Alzheimer hastalığının kati tedavisi şu an için yok. Sadece yavaşlatabilecek ilaçlar var. Onun için erken tanı oldukca önemlidir. Aynı cümleleri yine etme, evde gözlük, anahtar ve para arama, komşularla gereksiz yere münakaşa ya da akrabalarla görüşmeme, TV dizisi takip edememe ya da haberleri seyretmeme, uykusunda konuşma şeklinde emareler hasta yakınlarının dikkatini çekmelidir. Bu şekilde durumlarda bir nöroloji uzmanına başvurup tanı adına beyin görüntülemesi, bazı kan tetkikleri ve hafıza testlerinin yapılması erken tanı için önemlidir” ifadelerini kullandı.

Uzm. Dr. Onultan, sözlerine şu şekilde devam etti: “Alzheimer için beyindeki sinir iletimini arttıran bunların yanı sıra Alzheimer hastalarında görülen uyku bozuklukları ya da depresyon için de destek ilaçlar kullanılmaktadır. İlaç tedavisinin yanı sıra günlük sanat aktiviteleri, el becerisini kullanacak hobiler ve müzik de yararlı aktiviteler olarak günlük yaşama eklenmelidir.”

Alzheimer hastalarının günlük yaşamlarında dikkat etmeleri ihtiyaç duyulan mevzulara değinen Uzm. Dr. Onultan, “Alzheimer hastalarının günlük yaşamda sıcak suyla yanma, güneşte fazla kalma, elektrik çarpması riskleri yüksektir, bunlara dikkat edilmelidir. Ek olarak ateşlerinin çıkıp çıkmadığı da denetim edilmelidir. Alzheimer hastalarının düşme riskleri yüksektir, her dört Alzheimer hastasından biri yılda bir kez düşmektedir. Bunun önüne geçmek için evimizdeki saçaklı halıları kaldırmak, köşeli mobilyalar yerine daha minik ve oval eşyalar koymak yerinde olacaktır. Akşam wcye kalkmaları durumunda düşmemeleri için koridor ve banyoya sensörlü ışık koymak yerinde olacaktır” dedi.

Uzm. Dr. Onultan, Alzheimer riskini arttıran faktörleri şu şekilde sıraladı: “İleri yaş: 85 yaş üstü insanların ortalama 1/3’ünde görülmektedir. Sadece genetik mirasınız oldukca önemlidir, ailenizde yoksa riskiniz oldukca düşmektedir. Kalp hastalığı ve damar sertliğine neden olan faktörler de Alzheimer riskini yükseltir. Depresyon, kafa travması, aşırı kiloluluk, nüzul geçirmiş olmak, uykusuzluk ya da düzensiz uyku, hava kirliliği: Amiloid beta isminde protein Alzheimer ve öteki demans türlerinde beyinde birikmektedir.”

ABD Birleşik Devletleri’nde 18 bin şahıs üstünde meydana getirilen emek harcama hakkında informasyon veren Onultan, “Bu kişilerin yaşamış olduğu bölgelerde havadaki partikül oranı ve ozon miktarı araştırıldı. Hastaların yüzde 60’ı demans başlangıcı, yüzde 40’ı orta derecede demans görüldü. Emek verme sonucuna gore havadaki partikül artışının amiloid beta birikimini arttırdığı tesbit edildi. Bu saptamanın halk sağlığı için dikkate alınması gerekliliği üstünde durdu” şeklinde konuştu

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.

Başa dön tuşu